Władysław Broniewski
(1897-1962)


Władysław Broniewski urodził się 17 grudnia 1897 roku w Płocku, w domu o dawnych tradycjach patriotycznych, poświadczonych udziałem w powstaniach w 1831 i 1863 roku. Ojciec przyszłego poety zmarł, gdy ten miał zaledwie 5 lat. Trud utrzymania i wychowania Władysława i jego sióstr spadł na barki dwóch kobiet: matki Zofii oraz babki Jadwigi Lubowidzkiej.

Rodzice poety Zofia z Lubowidzkich i Antoni Broniewscy Poeta w dzieciństwie ...wraz z siostrami Zofią i Janiną

Posłano go do Gimnazjum Polskiego w Płocku, które uzyskało przywilej uczenia w języku polskim. Był tam współzałożycielem półtajnej drużyny skautów, których obowiązywały: patriotyzm, ofiarność i koleżeńskość. W gimnazjum był głównym redaktorem czasopisma "Młodzi idą", do którego sam pisał wiersze i większość tekstów.

Legionista J.Piłsudzkiego Na froncie 1920 rok W obozie internowanych w Szczypiornie

W 1915 roku przerywa naukę w gimnazjum - był wówczas w siódmej klasie i wraz z grupą kolegów znalazł się w szeregach Legionów Piłsudskiego. "Orlik" to pseudonim Broniewskiego, przeszedł chrzest bojowy w walkach na Wołyniu, później znalazł się wraz z innymi w obozie internowania w Szczypiornie.
W 1918 roku przerywa służbę wojskową, zdaje maturę jako ekstern i zapisuje się na Uniwersytet Warszawski rozpoczynając studia filozoficzne. Jednakże już po miesiącu wraca do wojska. Za zasługi wojenne otrzymuje Virtuti Militari i czterokrotnie Krzyż Walecznych. Lata 1918-22 to okres poszukiwań i przewartościowań ideowych, Broniewski staje się wybitnym polskim poetą rewolucyjnym. Na początku 1925 roku ukazał się pierwszy tomik poezji Broniewskiego zatytułowany "Wiatraki". W tym samym roku staje się współwydawca biuletynu poetyckiego "Trzy salwy".

Poeta z Anką i wnuczką Ewą Rok 1946 ...z Anką w mieszkaniu na Żoliborzu

W roku 1929 przychodzi na świat ukochana, wymarzona i wyczekiwana córeczka Joanna zwana "Anką" czy "Córką-Bzdurką" jak ją pieszczotliwie nazywał ojciec. Anka staje się muzą i natchnieniem poety. Pracuje jako sekretarz w "Wiadomościach Literackich", Broniewski zajmuje się również z powodzeniem tłumaczeniami literackimi, pisze piosenki do filmu A. Forda "Ludzie Wisły", dorabia pisaniem wierszy dla dzieci do "Płomyczka".
W 1942 roku poeta w szeregach Armii Andersa udaje się najpierw do Iranu, a potem do Palestyny. Okres wojenny przyniósł dwa zbiorki poetyckie "Bagnet na broń" oraz "Drzewo rozpaczające".

...w Armii Andersa Książeczka wojskowa

W utworach napisanych po 1945 roku - po powrocie do kraju - poezję walki zastępuje poezja odbudowy i pracy. Niestety optymistyczny ton ówczesnych wierszy przyćmiła osobista tragedia - śmierć żony Marii - byłej więźniarki Oświęcimia. 1 września 1954 roku poeta przeżywa najboleśniejszy cios w swoim życiu - umiera największa jego miłość - Anka. Przez pół roku od śmierci Anki ojciec nie napisał żadnego wiersza. Dopiero 19 stycznia powstaje "Jesionowa trumna" - wiersze, które stały się podwaliną tomu "Anka", najbardziej tragicznego w dorobku poety. 10 lutego 1962 roku Władysław Broniewski umiera na raka krtani.